Jeśli jesteś pacjentem onkologicznym (lub jego bliskim) wiedz, że:

Na etapie diagnozy:

ABCpacjentaRak nie musi być wyrokiem - jest wiele przypadków wyleczeń (oraz przykładów znanych i mniej znanych) - są wśród nas ludzie, którzy żyją po kilka, kilkanaście a nawet kilkadziesiąt lat od diagnozy oraz przeprowadzonego leczenia onkologicznego - wszystko zależy od tego, czy leczenie onkologiczne zniszczyło wszystkie komórki raka - dziś zdarza się to osiągnąć nawet w zaawansowanych przypadkach niektórych form nowotworów złośliwych.

Jeśli rak został późno zdiagnozowany - wiele typów nowotworów złośliwych poddaje się dziś skutecznie leczeniu paliatywnemu, czyniąc z diagnozy "rak" chorobę przewlekłą, pozwalającą choremu żyć jeszcze przez dłuższy okres, przy zachowaniu zadowalającej jakości życia.

Diagnoza "rak" jest ciężkim przeżyciem - i naturalną reakcją jest poczucie silnego lęku i osamotnienia; nie stroń od pomocy psychologa (psychoonkologa) i psychiatry - wsparcie w tej materii będzie bardzo ważne. Wiedz, że depresja bywa udziałem ok. 30 % pacjentów onkologicznych i nie leczona może doprowadzić do apatii i zwątpienia w sens leczenia - a także wzmożenia dolegliwości bólowych spowodowanych chorobą nowotworową - można łatwo ten stan poprawić stosując odpowiednie leczenie farmakologiczne.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące diagnostyki - masz prawo skorzystać z konsultacji u innego specjalisty, masz również prawo do pytań o to, czy dodatkowe badania mogłyby coś wnieść, w końcu - masz prawo do wykonania ich prywatnie.

Na każdym etapie diagnostyki masz prawo do zadawania pytań, pogłębiania wiedzy na temat swojej jednostki chorobowej oraz wyboru lekarza - to Twoje zdrowie i życie, nikogo innego.

Masz prawo do wyboru ośrodka, w którym będziesz leczony; jeśli w tym, który Ci zasugerowano są zbyt odległe terminy (badań / zabiegów / terapii) masz prawo zadzwonić gdzie indziej i wybrać miejsce, w którym zostanie Ci zaproponowany korzystniejszy termin (forma) leczenia.

Masz prawo do otrzymania opisów i wyników wszelkich przeprowadzonych Ci badań oraz do ich wytłumaczenia: w zakresie istoty zdiagnozowanej choroby, sposobów jej leczenia oraz rokowania.
Jeśli pobierano od ciebie materiał do badania histopatologicznego (wycinki nowotworu) masz prawo do uzyskania tego materiału (tzw. bloczków parafinowych) celem skonsultowania go w innym ośrodku. 

Na etapie leczenia:

Leczenie onkologiczne to ciężka walka - dostępne obecnie skuteczne metody leczenia obarczone są często różnego rodzaju skutkami ubocznymi. Warto się z możliwością ich wystąpienia oraz metodami ich zwalczania zapoznać przed rozpoczęciem leczenia. Pamiętaj jednak: choć często uciążliwe - leczenie onkologiczne to możliwość powrotu do zdrowia i szansa na dalsze życie. Żadna inna metoda postępowania (niż konwencjonalne leczenie onkologiczne) nie da Ci szansy na powrót do zdrowia!

W trakcie leczenia: każdy zbyt nasilony objaw (skutek uboczny leczenia) konsultuj z lekarzem - wielu z nich można się spodziewać i nie muszą stanowić zagrożenia, jednak są również takie, które wymagają interwencji lekarza, czasem nawet hospitalizacji. Jeśli czujesz znaczącą uciążliwość związaną z przebytym leczeniem, nie staraj się na własną rękę "przetrwać" jej w domu - skonsultuj ją z lekarzem.

Po zakończeniu leczenia:

Bywa, iż na efekty leczenia (oraz dowody na jego skuteczność) trzeba poczekać, i tak: 

skuteczność chemioterapii najwcześniej ocenia się badaniem obrazowym (RTG, KT, USG, badaniem palpacyjnym) po zakończeniu 2 cyklu - jeśli okazuje się, iż nastąpiła remisja choroby, kontynuuje się chemioterapię do najczęściej 4 - 6 cykli (i znów wykonuje się badania obrazowe).

Skuteczność radioterapii można ocenić najwcześniej po 4 tygodniach od zakończenia naświetlań - skutki napromieniania "działają" bowiem jeszcze przez kilka tygodni od ostatniego naświetlania. Trzeba się więc uzbroić w cierpliwość - pierwsze badanie obrazowe oceniające efekt leczenia może być wykonane j.w.; kilka tygodni po zakończeniu leczenia.

Skuteczność leczenia chirurgicznego ocenia po pierwsze: chirurg wykonujący zabieg bezpośrednio po operacji (oceniając makroskopowo -czyli w sposób widoczny dla oka ludzkiego- zakres operacji), po drugie patolog - który bada materiał pooperacyjny (wyciętą tkankę) i ocenia, czy mikroskopowo udało się usunąć wszystkie komórki nowotworowe (z tzw. marginesem zdrowych tkanek - operacja R0). 

Następnie - w zależności od rodzaju nowotworu - wykonuje się okresowy monitoring (czyli badania obrazowe, badania stężenia odpowiednich markerów we krwi itp), np. co 3 miesiące, po roku co 6 miesięcy itp. Jeśli leczenie było radykalne (tj. przeprowadzone z zamiarem wyleczenia) czas od jego zakończenia bez objawów wznowy lub przerzutów odległych działa na korzyść chorego: im więcej czasu mija, tym mniejsze prawdopodobieństwo nawrotu choroby.

Jest wiele objawów, które mogą być skutkiem przeprowadzonego leczenia onkologicznego, ale mogą również wynikać z wznowy choroby nowotworowej (różnicowanie bywa czasem trudne). Dlatego zawsze warto powiedzieć o nich lekarzowi prowadzącemu na okresowej kontroli (bądź wizycie dodatkowej). Jeśli obawiasz się, że w trakcie wizyty u lekarza zapomnisz o czymś istotnym - notuj sprawy, które wzbudzają Twój niepokój. Takie notatki pozwolą Ci na przekazanie Twojemu lekarzowi pełnego obrazu sytuacji.

 


Autor: M.Kręczkowska. Poprawność merytoryczną treści niniejszego artykułu sprawdził i zatwierdził: dr n. med Tomasz Sarosiek - lekarz onkolog.

 
 
Fundacja Onkologiczna DSS

z siedzibą we Wrocławiu
ul. Legnicka 76

Adres do korespondencji:
54-060 Wrocław, ul. Górecka 99B
email 36 36 fundacja@fundacja-onkologiczna.pl
KRS: 0000499246   REGON: 022407411
NIP: 8943054114

Rachunek bankowy:
71 1940 1076 3131 0619 0000 0000